روزنامه کیهان نوشت: این گزاره که برخی میگویند برای پایان دادن به جنگ باید مذاکره کرد، در مورد جنگ ایران و آمریکا صدق نمیکند؛ زیرا جنگی که ماهیت آن بر پایه تضاد در مبانی وجودی و اصولی باشد، با ابزارهای دیپلماتیک پایان نمییابد.
جنگی که در اثر مذاکره و با مذاکره آغاز شده، با مذاکره پایان نمییابد. باید این پرسش اساسی را مطرح کرد که اگر مذاکره واقعا ابزاری کارآمد برای حل اختلافات میان این دو طرف بود، چرا اصلا منجر به جنگ شد؟ پاسخ بدیهی
این است، وقتی مذاکره در سطح مبانی و اصول شکست میخورد، جنگ آغاز میشود. بنابراین جنگی که در اثر شکست مذاکرات آغاز شده است، نمیتواند با همان ابزاری که پیشتر ناکارآمد بوده یعنی مذاکره، به پایان برسد.
درک تفاوت میان پایان جنگ و حلوفصل اختلافات سیاسی بسیار مهم است. بسیاری از توافقات، تنها منجر به توقف شلیک گلوله میشوند، اما ریشههای سیاسی و ایدئولوژیک جنگ را بدون تغییر و حلنشده باقی میگذارند. در مورد جمهوری اسلامی ایران و آمریکا، ما با اختلافات سلیقهای یا اختلاف منافع ساده روبهرو نیستیم که بتوان بر سر آنها مصالحه کرد یا از طریق دادوستد سیاسی به تفاهم رسید.
این اختلافات، ماهیتی بنیادین و ساختاری دارند؛ یعنی تضاد در تعریف قدرت، حاکمیت، عدالت و نظام جهانی. وقتی تضاد در سطح مبانی اصولی باشد مذاکره تنها زمانی به نتیجه میرسد که یکی از طرفین، مبانی و اصول خود را کنار گذاشته و تسلیم کامل شود. از آنجا که جمهوری اسلامی ایران بر مبانی اصولی خود استوار است و آمریکا نیز در استراتژی خود بر اساس تغییر ساختار سیاسی عمل میکند، هرگونه مذاکرهای در این سطح در واقع تکرار همان بنبستی است که پیش از جنگ وجود داشت. باید تاکید کرد که اعتقادات و مبانی اصولی یک نظام، موضوع مذاکره نیستند.
بنابراین هر کس ادعا کند که میتوان با مذاکره، تضادهای بنیادین ایران و آمریکا را حل کرد، در واقع هرگز ماهیت این تضادها را نشناخته و در حال ترویج همان تفکری است که دهههاست منجر به شکستهای متوالی در توافقات کوتاهمدت شده است. به همین دلیل مذاکره شاید فقط بتواند جنگ فعلی را پایان دهد.
